Aralık 2025'te Alman düşünce kuruluşu Stiftung Wissenschaft und Politik (SWP), Avrupa Komisyonu'nun (AK) AB'nin kolluk kuvvetleri iş birliği ajansı Europol'un reformuna ilişkin planlarını analiz eden bir belge yayımladı. Ursula von der Leyen liderliğindeki AK, personelin ikiye katlanmasını ve görev alanının sabotaj, dezenformasyon ve hibrit tehditleri kapsayacak şekilde genişletilmesini öneriyor. Amaç, "gerçek anlamda güçlü bir polis gücü" oluşturmak. Eleştirmenler bunda "Avrupa FBI'ı" oluşturma çabasını görüyor; ancak rapor, böyle bir dönüşümün tartışmalı olduğunu ve mutlaka gerekli olmadığını vurguluyor.
Lahey merkezli Europol, 1993 yılında uyuşturucuyla mücadele birimi olarak kurulmasından bu yana evrim geçirdi. Bugün ajans, uyuşturucu kaçakçılığı, siber suçlar ve terörizm dahil 30 suç türüyle mücadele ediyor. 2025'te göçmen kaçakçılığı ve AB yaptırımları ihlalleri de eklendi. Personel 2021'de 971'den 2025'te 1.701'e, bütçe ise 172 milyon eurodan 247 milyon euroya yükseldi.
Europol şu anda üye devletlerin talebi üzerine sınır ötesi soruşturmaları desteklemekte ve analizler sunmaktadır. Kendi başına soruşturma başlatamaz, arama veya tutuklama yapamaz; bunlar ulusal yetki alanındadır (AB Antlaşması madde 88).
AK'nın 2024 önerileri, von der Leyen'in yeniden seçilmesinin ardından yinelenen personelin ikiye katlanmasını ve görev alanının genişletilmesini öngörüyor. Temmuz 2024'te von der Leyen, görev alanının kapsamadığı tehditlerden söz etmişti. Nisan 2025 tarihli AB İç Güvenlik Stratejisi şunu belirtiyor: 'Europol, AK'nın daha fazla denetimiyle destekleyici bir ajans olarak kalacak. 2026'da yasama teklifi planlanıyor.'
SWP raporu von der Leyen'i alıntılayarak hedefin (kritik altyapıya yönelik) sabotaj, dezenformasyon ve hibrit saldırılarla mücadele olduğunu belirtiyor. Ajansa özerk yetkiler verilecek. Ancak AK bu terimi kullanmıyor ve rapor, yasal tanım eksikliği, diğer ajanslarla (ENISA, AMLA, Frontex) rekabet ve bürokrasi (görev alanı genişletmenin bütçe artırma bahanesi olarak kullanılması) risklerine karşı uyarıyor.
Üye devletlerin polis şefleri, Nisan 2025'te Europol'un bir merkez değil koordinasyon merkezi olarak kalması gerektiğini belirtti. Almanya, Europol'un güçlendirilmesini destekliyor ancak FBI'a dönüşümünü desteklemiyor. 2020'de AB dönem başkanlığı sırasında Berlin, yapısal değişiklik olmadan destek yönünde tavır almıştı.
SWP raporu şunu savunuyor: yeni görev alanından ziyade temel alanlarda (uyuşturucu, siber, terörizm) daha fazla katma değer sağlanmalı. Başarı örnekleri: Burgas saldırısı analizi (2012), Paris sonrası görev gücü (2015), EncroChat ve Sky ECC sızmaları (2020-2024) ile suç ağlarının ortaya çıkarılması.
Europol'un görev alanının genişletilmesi yetki çakışması riskini doğuruyor. Merkezileşmeye kuşkuyla bakan Polonya için Europol reformları, Varşova-Brüksel hattında bir hassas konu daha.
