Almanya, Leuna sanayi parkındaki kimya tesisinin "Notbetrieb" (asgari faaliyetin acil sürdürülmesi) kararını aldı. 80 milyon euro aktarıldı. Eyalet Enerji ve İklim Koruma Bakanı Armin Willingmann (SPD), kimya tesisine 80 milyon euroluk kamu desteğini şu sözlerle gerekçelendirdi:
Bu 80 milyon euro, insanların yaşamını, sağlığını ve doğal çevreyi korumak için iyi harcanmış bir paradır.
Redaksiyonumuzun erişebildiği tüm kaynaklarda, Almanya'nın bu kamu desteği hakkında Avrupa Komisyonu'na bildirimde bulunduğuna dair bir bilgi bulunmuyor. Bu nedenle redaksiyonumuz, eyalet enerji ve iklim koruma bakanlığı sözcüsüne, Avrupa Komisyonu tarafından olası bir bildirim bağlamında koşulların ayrıntılı açıklanması talebiyle başvurdu. Devlet yardımı, Avrupa Birliği'nde kural olarak yasaktır; zira AB tarafından farklı üye ülkelerdeki firmalar arasındaki adil rekabete aykırı olarak değerlendirilmektedir.
Daha önce Belçikalı Domo grubuna ait kimya tesisi, 2025 yılı sonundan Nisan 2026 başına kadar kamu kaynaklarıyla faaliyet sürdürdü. 31 Mart 2026'da InfraLeuna (kimya parkı işletmecisi) ve Leuna-Harze (komşu reçine üreticisi) şirketlerinin Leuna-Polyamid GmbH'yi kurarak 1 Nisan 2026'dan itibaren Domo'nun Leuna'daki gayrimenkullerini, tesislerini ve faaliyetlerini devraldığı açıklandı.
Merkezi Belçika'nın Gent kentinde bulunan ve polimer, teknik plastik ve yüksek performanslı elyaf üretiminde uzmanlaşmış Domo Chemicals, 2025 yılı sonunda Alman bağlı şirketlerinin iflasını ilan etti. En büyüğü, Doğu Almanya'daki Leuna sanayi parkında yer alıyor. Bu tesis başta otomotiv, elektroteknik, elektronik, inşaat ve ambalaj sanayilerinde kullanılan kaprolaktam ve poliamid 6 üretiyor.
Leuna'daki Alman bağlı şirketler (yaklaşık 480 çalışanlı Domo Caproleuna GmbH ve 35 çalışanlı Domo Chemicals GmbH) ile Brandenburg'daki Premnitz'teki şirket (70 çalışan), Saksonya-Anhalt, Saksonya ve Türingiya arasındaki kimya üçgeni (Chemiedreieck) bölgesinin tedarik zincirinin ayrılmaz parçalarıdır. Leuna sanayi parkı — eski Doğu Almanya dönemindeki kombinat — dönüşüm sonrasında yaklaşık 100 firma ve 10 binden fazla çalışanıyla döngüsel ekonomi ilkesiyle çalışan modern bir merkeze dönüşmüştür.
Saksonya-Anhalt eyaleti yıllardır Chemiedreieck bölgesine yatırım yapıyor — Almanya'nın birleşmesinin ardından Orta Avrupa'nın en önemli kimya merkezlerinden biri haline gelen bir bölge. 2022 sonrasındaki yüksek enerji fiyatları, Ortadoğu'daki jeopolitik gerilimlerden kaynaklanan petrol ve gaz fiyat artışları ile Asya ve ABD'den gelen rekabet, enerji yoğun tesisleri özellikle sert vurdu. Benzer sorunlar diğer devleri de etkiliyor: BASF kapasitelerini kısıyor, Dow Chemical ise Schkopau ve Böhlen'deki tesislerini 2027 sonuna kadar kapatmayı duyurdu. Polonyalı Grupa Azoty ise bu denli zor bir durumda devletten hiçbir yardım almadan üretim hatlarını daha Mart 2023'te durdurdu.
Mart 2023'te Puławy'deki tesisler, astronomik enerji ve gaz maliyetleri nedeniyle kaprolaktam üretimini "süresiz olarak" durdurdu. Devlet bütçesinden veya herhangi bir kamu kuruluşundan geçici finansman sağlanmadı. Melamin III tesisi de durdu. O tarihten bu yana Puławy'de kaprolaktam üretimi geri dönmedi ve Grupa Azoty yönetim kurulunun son açıklamalarına göre ETS sistemi ile Asya ve ABD rekabeti nedeniyle geri dönmesi pek olası görünmüyor.
AB hukuku çerçevesinde (TFEU madde 107-109) Saksonya-Anhalt eyaletinden sağlanan 80 milyon euro devlet yardımı niteliğindedir. Polonya kimya sanayi açısından bu, Grupa Azoty Puławy'nin alamadığı bir yardımın somut örneğidir.
[Yazar Aleksandra Fedorska, Tysol.pl ile çok sayıda Polonyalı ve Alman medya kuruluşunun gazetecisidir]
[Başlık, giriş, "Bilmeniz gerekenler" bölümü ve bazı ara başlıklar Editörlüğe aittir]
