Sıradanlık ve grotesk, çağımızı tanımlayan sözcükler. Aklın savunucuları yüzyıllar boyunca putlarına ihanet ederek gerçeklikle bağlarını defalarca yitirdiler; ancak şimdi bu ihanet kalıcı bir nitelik kazandı. İhanetteki sinsilik, ilerleme ve aydınlanma maskesi altında sürmesinde yatıyor. Ancak daha uzun bir analiz sonucunda bugün dünyadaki değişimlerin başlıca etkenlerinin tembellik, zevk ve... doğum kontrol hapı olduğu sonucuna varıyorum. Hepsi ideolojik altyapısını ve dünya "otoritelerinin" desteğini kazandı. Aynı zamanda alarm zillerini çalan sesler sistematik olarak susturuluyor ya da itibarsızlaştırılıyor; medya tarafından sunulan gerçeklik ise çoğunlukla, üzerinden dünya görüşümüzü inşa ettiğimiz ve onların yarattığı hemfikir olma balonunda kaldığımız bir kurgu.
Daha komünist filozof Paul Lafargue'ın - bu arada Marx'ın arkadaşının damadı - çarpık zihninin ürünü olan "Tembellik Hakkı", meşhur Komünist Manifesto biçiminde bilinen proletaryaya yönelik Marksist teklifi revize etmişti. Zira normal bir insan öğrenmesi, çalışması - genel olarak düzgün yaşaması yönünde somut destekle açık bir sinyal aldığında, isyanlar ve grevler pek aklına gelmiyor. Bunun kanıtı, eğitimli, sorumlu ve dolayısıyla düzgün ücret alan işçilere talep yaratan teknoloji devrimiydi (sanayi devrimiyle karıştırılmamalı); bu işçiler isyan çıkarmak yerine öğrenmeyi, çalışmayı ve mesela aylık maaşlarının üç katına otomobil almayı tercih ediyorlardı (yüzyılın başındaki Ford fabrikası). Bunu, kârı sömürüden açıkça ayıran - 1891'deki Rerum Novarum'daki - Katolik sosyal öğretisi destekliyordu; insan olma hakkını ise nereden geldiğine, ten rengine ya da hangi azınlığa mensup olduğuna bakılmaksızın her insana ait bir hak olarak tanımlayan Sublimis Deus, dikkat - 1537 tarihli!!
Marksistler, arzuladıkları iktidara ulaşabilmek için tepki vermek zorundaydılar - iki seçenekleri vardı: kitleleri genel bir kıyıma sürüklemek - ki bu Rusya dışında genel olarak tutmadı - ya da toplumların doğasını, proletaryanın yeniden yozlaşmış, idealsiz bir insan yığınına dönüşeceği ve küçük bir aktivist grubun kolayca yönlendirebileceği şekilde etkilemek. Omurgasını, yeni DNA'sını - iş ahlakını, dürüstlüğü, sorumluluğu - yitirecek bir magma. Ve böylece yıllar içinde bunlar kâr, zevk ve kendini gerçekleştirmenin yüceltilmesiyle değiştirildi; başka bir deyişle, hafif versiyonuyla çabalamadan nasıl kazanılır, sert versiyonuyla yakalanmadan nasıl çalınır. Bu şekilde elde edilen ve sürdürülen insan kitlesi, önce kültürden koparılmış, sonra da küçülen akıllarıyla kavranması zor olan neredeyse her şeyden kendi kendine kopmuş hale gelmiş olup, kendisine fısıldanan her türlü saçmalığı neşeyle yutar hale geldi. Yeterli ki her yeni aptallık tabağının önüne, bilimsel sıfatını koyun - bilimle hiçbir ilgisi olmak zorunda bile değil, hatta olmaması daha iyi - ve tüketimle tamamen meşgul insanlık, bir sonraki saçmalığı tartışmasız, apaçık bir hakikat olarak yutacak ve kabul edecektir.
Örnek mi? Daha kısa süre önce, kendini başka biri gibi hisseden insanlar basitçe tedavi edilirdi - bugün ise Napolyon, çaydanlık ya da haftada bir cinsiyet değiştiren non-binary bir birey olma haklarını savunuyoruz. Meslektaş Margot, kendini lezbiyen ilan ederek absürdün bir sınırını daha aştı; ancak hemen bilimsel ve ne yazık ki ahlaki otoriteler onu bu Sèvres standardına yakın saçmalıkta desteklemeye koştu. Üstelik bu fars için para da bulundu. Toplumsal cinsiyet çalışmaları Margot'nun genelleştirilmiş hali, bir tür müfredatıdır. Üniversitede değil, antropoloji bölümünde değil, romancı Bayan Ann Oakley tarafından icat edilmiştir. Akıllıca görünen terminolojiyle paketlenmiş toplumsal cinsiyet rollerinin reddi, kız ve erkek çocuklarının aynı oyuncaklar, aktiviteler ve nihayetinde askerlik dahil tüm mesleklere eşit erişimle birleşik şekilde yetiştirilmeye çalışıldığı ilk İsrail kibbutzlarının deneyimlerini görmezden gelir. Çok kısa sürede kız çocukların bir şekilde kendiliğinden bebekleri, ilerleyen yıllarda çocuk bakımını tercih ettiği ve mesleki olarak insanlarla temas içeren alanlarda kendini gerçekleştirmek istediği ortaya çıktı. Arabalara ve aletlere yönelen ve yetişkinlikte genel olarak teknik meslekleri seçen erkek çocuklar için de durum benzerdi. Tüm bunlar antropoloji ders kitaplarında yazılıdır - bir şekilde aynı zamanda toplumsal cinsiyet ideologları ve neredeyse tüm medya tarafından özenle görmezden gelinir.
Yirminci yüzyılın 20'li yıllarında komünist enternasyonalin ideolojik ahırı olan Frankfurt Sosyal Araştırma Enstitüsü'nde Wilhelm Reich tarafından icat edilen ve Sigmund Freud'un öğrencisi Erich Fromm tarafından detaylandırılan cinsel devrim, yaşamın anlamının zevk haline geldiği bir duruma çok hızlı ulaştırdı. Dolayısıyla çocuklu ailenin, eşcinsel ilişkiler, çok eşlilik ve diğer hastalıklı icatlarla eşdeğer kılınması son derece mantıklı hale geldi. Üstelik doğum kontrol hapı sayesinde seksi üremeden etkili biçimde ayırdık. Polonya'daki evliliklerin çoğunluğunun 1-2 çocuğa sahip olması tesadüf değil.
Bugünün toplumsal teşhisi bu nedenle basit: özellikle en genç kuşakta, genel olarak eğlenmek isteyen - tercihen başkalarının parasıyla - ve hiçbir sorumluluk almadan cinsel ilişkiye giren kitleler var; tek gecelik ilişkiler veya arkadaşlık artı yakınlık modeli buna mükemmel uyuyor; bazen daha az kötü ama her zaman bir dram olan kürtaj ise aniden kadın onurunun bir unsuru - basitçe onun tercihi haline geldi; bunun uç biçimi kısmi doğum adını aldı - yani doğum sırasında öldürme. Bu paranoyenin diğer ucunda artık 12 yaşındaki çocukları bile etkileyen ötenazi var. Ve tüm bunlar sözde uygarlık ilerlemesi çerçevesinde.
Avrupa'da iş çoktan bitmiş durumda; bizde, Polonya'da ise son savunma hattı çökmek üzere - değerler kalesi olarak Katolik kilisesi, ne yazık ki kısmen kendi hatası yüzünden. Ve Mao yorumuyla komünizmle güçlendirilmiş Çin Konfüçyüsçülüğü çoktan Avrupa kapılarını çalıyor, burada giderek daha fazla yerleşiyor. Merak edenler için: felsefesinin temel varsayımlarından biri yöneticilere bağımlılıktır ki bu, Çin dilinde merhamet sözcüğünün bulunmamasıyla birleştiğinde pek çekici olmayan bir tablo ortaya çıkarmaktadır. Çin huzurevlerinin nasıl göründüğüne bakmaya değer, çünkü Avrupa'da yaşlanan toplumlarla karşı karşıyayız...